แทบเกิดขึ้นไม่บ่อยนักที่ตลาดโลกมุ่งความสนใจอยู่กับเรื่องราวเพียงเรื่องเดียวนั่นคือ การเติบโตของ AI ซึ่งในปัจจุบันนั้นทรงพลังอย่างมากจนกลบปัจจัยอื่น ๆ ที่ส่งผลต่อผลตอบแทนและดูเหมือนกำลังจะสร้างระเบียบโลกใหม่ที่ขับเคลื่อนด้วย AI

ผลการดำเนินงานของตลาดหุ้นหลัก ๆ ทั่วโลกในช่วงปีที่ผ่านมา สามารถอธิบายได้ถึงระดับการมีส่วนร่วมกับปัญญาประดิษฐ์ (AI) โดยเฉพาะประเทศที่มีฐานในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและบริการใน AI พบว่ามีผลการดำเนินงานที่เหนือกว่าอย่างมาก ในขณะที่ประเทศที่น้อยกว่าหรือไม่มีกลับตามหลังอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน  

ประเทศสหรัฐอเมริกาและจีน ซึ่งพัฒนาสร้างแบบจำลอง AI พื้นฐานและโมเดลภาษา ขณะที่ไต้หวันและเกาหลีใต้ มีความแข็งแกร่งในฐานะผู้ผลิตชิปเซมิคอนดักเตอร์ขั้นสูง ส่วนญี่ปุ่นและอิสราเอลโดดเด่นการพัฒนาทักษะเฉพาะทางที่หลากหลายและเทคโนโลยีขั้นสูงที่สนับสนุนระบบนิเวศของ AI

ส่วนอีกกลุ่มที่ได้รับอานิสงส์ในห่วงโซ่อุปทาน ได้แก่ประเทศที่เป็นผู้ส่งออก ฮาร์ดแวร์อิเล็กทรอนิกส์อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับ  AI เช่น เม็กซิโก ไทย และเวียดนาม หรือประเทศที่มีบทบาทในโครงสร้างพื้นฐาน AI ทั้งในฐานะผู้ส่งออกและเป็นฐานที่ตั้งขนาดใหญ่สำหรับ Data center เช่น มาเลเซีย และสิงคโปร์



ประเทศที่ได้รับผลกระทบในทางลบส่วนใหญ่อยู่ที่ยุโรปในประเทศที่ไม่สามารถเชื่อมโยงตัวเองเข้ากับกระแสนี้ได้ ยกเว้นเนเธอร์แลนด์ที่เป็นผู้ผลิตเครื่องจักรผลิตชิปขั้นสูงอย่าง ASML โดยประเทศที่ได้รับผลกระทบหนักที่สุด คือ ประเทศที่ขาดการลงทุนใน AI และพึ่งพาอุตสาหกรรมที่เสี่ยงต่อการเปลี่ยนแปลงมากที่สุด เช่น บริการด้านไอที

ในสหรัฐอเมริกา หุ้นกลุ่ม AI คิดเป็นสัดส่วนมากกว่า 40% ของมูลค่าตลาดและสร้างผลตอบแทนมากกว่า 80% ในปีนี้ ผลตอบแทนและการกระจุกตัวคล้ายกับในญี่ปุ่นและสูงยิ่งกว่าในเกาหลีใต้และไต้หวัน ตรงข้ามกับตลาดหุ้นอย่างอินเดียและฟิลิปปินส์ ซึ่งถูกมองว่าเป็นฝ่ายที่เสียเปรียบจากกระแสของ AI

แม้ว่ากระแสอินเทอร์เน็ตในช่วงปลายทศวรรษ 1990 จะเป็นปรากฏการณ์ระดับโลกที่ทรงพลัง แต่ก็ไม่ได้จำกัดอยู่แค่เพียงกลุ่มเทคโนโลยีชั้นนำในเวลานั้นซึ่งได้แก่ อุปกรณ์สื่อสาร เซมิคอนดักเตอร์ และบริการโทรคมนาคมไร้สาย ซึ่งคิดเป็น 60% ของส่วนแบ่งตลาดโลกช่วงที่ธุรกิจดอทคอมเฟื่องฟูในต้นปี 2000 แต่จนถึงปัจจุบันในปีนี้ กลุ่มเทคโนโลยีชั้นนำ 3 กลุ่ม ได้แก่ เซมิคอนดักเตอร์ ฮาร์ดแวร์ และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ได้มีส่วนร่วมในส่วนแบ่งตลาดโลกที่ใหญ่กว่ามาก คิดเป็นสัดส่วน 70%

เมื่อมองกลับไปในยุคดอทคอม มีเม็ดเงินลงทุนกระจายไปสู่อุตสาหกรรมต่าง ๆ แต่ในยุค AI เทคโนโลยีนี้กำลังดึงดูดเงินออกจากอุตสาหกรรมและประเทศที่ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับ AI แม้แต่ในสหรัฐฯ เอง การลงทุนนอกภาคเทคโนโลยีก็ลดลง  ขณะที่นักลงทุนต่างชาติกำลังถอนเงินทุนออกจากประเทศที่ถูกมองว่าอยู่นอกวงของ AI ตั้งแต่สหราชอาณาจักร ไปจนถึงอินโดนีเซีย

แม้ว่านักลงทุนทั่วโลกจะให้ความสนใจกับ AI เกือบทั้งหมด แต่จะเห็นได้ว่าประเทศผู้นำด้าน AI คือมหาอำนาจทางเทคโนโลยีที่มีมายาวนานและมุ่งมั่นในการวิจัยและพัฒนาอย่างมาก โดยใช้จ่ายมากกว่า 3% ของ GDP โดยเฉลี่ย ซึ่งสูงกว่าประเทศที่ตามหลังถึง 3 เท่า

แน่นอนว่าไม่มีตำแหน่งผู้นำใดที่มั่นคงไปตลอด ในสหรัฐฯ ผลการดำเนินงานของหุ้นกลุ่มเทคโนโลยี Magnificent 7 ที่ทรงอิทธิพลกำลังแตกต่างกันมากขึ้น บางบริษัทเติบโตได้ต่อ บางบริษัทเริ่มทรงตัวหรือลดลง เนื่องจากเผชิญกับการแข่งขันที่รุนแรงขึ้นจากต่างประเทศ โดยเฉพาะจากจีน

ในประเทศจีน บริษัทยักษ์ใหญ่อย่าง Alibaba และ Tencent ยังคงพยายามหาทางสร้างผลกำไรจาก AI โดยทิศทางของ AI ในจีนนั้นอยู่ที่บริษัทเทคโนโลยีรุ่นใหม่ ซึ่งมักจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ที่นักลงทุนในประเทศจีนรู้จักดีกว่านักลงทุนต่างชาติ เช่น ChiNext



ส่วนในญี่ปุ่น ความเป็นผู้นำตลาดได้เปลี่ยนไปสู่ภาคเทคโนโลยีอย่างรวดเร็วในช่วงปีที่ผ่านมา หุ้นกลุ่มเซมิคอนดักเตอร์เติบโตพุ่งทะยานทำให้บริษัท Kioxia ผู้บุกเบิกด้านหน่วยความจำคอมพิวเตอร์เติบโตจนกลายเป็นบริษัทที่มีมูลค่าหุ้นสูงที่สุดในประเทศ

ผลดีจากการใช้ AI คือช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจหลายประเทศให้ผ่านพ้นวิกฤตต่าง ๆ มาได้ ตั้งแต่สงครามภาษีไปจนถึงวิกฤตน้ำมันอิหร่าน ความคาดหวังเกี่ยวกับการเติบโตของ GDP เพิ่มขึ้นเกือบ 1% สำหรับประเทศที่ได้รับประโยชน์จาก AI ตั้งแต่ต้นปี แต่ก็ลดลงอย่างมากสำหรับประเทศที่เสียประโยชน์

สหรัฐอเมริกา ไต้หวัน และเกาหลีใต้ เติบโตอย่างมากในภาคการผลิตขั้นสูง กำไรที่พุ่งสูงขึ้นและผลกระทบด้านความมั่งคั่งจากการเพิ่มขึ้นของตลาดหุ้นที่นำโดย AI ยังคงช่วยหนุนการเติบโตทางเศรษฐกิจ ประเทศอย่างจีน ไทย และเม็กซิโก การส่งออกเทคโนโลยีเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วมากพอที่จะชดเชยความอ่อนแอในส่วนอื่น ๆ ของเศรษฐกิจ รวมถึงอุปสงค์ภายในประเทศ

นี่คือโลกที่ขับเคลื่อนด้วย AI แน่นอนว่า ความกระแสนี้จะไม่คงอยู่ตลอดไป ความตื่นตัวในการเก็งกำไรจะจางหายไป แม้ว่าการปฏิวัติทางเทคโนโลยีจะยังคงอยู่และขยายขอบเขตออกไปเรื่อย ๆ เช่นเดียวกับที่เกิดขึ้นหลังจากการบูมของทางรถไฟในศตวรรษที่ 19 และกระแสความนิยมอินเทอร์เน็ตในช่วงต้นศตวรรนี้

ตลาดโลกที่สมดุลมากขึ้นจะกลับมาอีกครั้งในที่สุด แต่ตราบใดที่นักลงทุนและผู้กำหนดนโยบายยังคงมองว่า AI คือโครงสร้างพื้นฐานเดียวของระเบียบโลกใหม่ ความสามารถทางเทคโนโลยีและ AI ก็จะยังคงเป็นไม้บรรทัดหลักที่ใช้ตัดสินและจัดอันดับความมั่งคั่ง ความทรงอิทธิพลของแต่ละประเทศในเวทีโลกต่อไปอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ข้อมูลอ้างอิง : https://www.ft.com/content/ce505663-9567-40a1-ab9d-91b6bdb90a17?syn-25a6b1a6=1