เมื่อรัสเซียเปิดฉากการรุกรานยูเครนอย่างเต็มรูปแบบในปี 2022 สหภาพยุโรปก็ตกอยู่ในวิกฤตพลังงาน ยุทธศาสตร์การพึ่งพาก๊าซจากรัสเซียมากเกินไป ทำให้กลุ่มประเทศสมาชิกขาดแคลนเชื้อเพลิงอย่างหนัก ซึ่งเป็นปัญหาที่ต้องใช้เวลาถึงสองปีกว่าจะแก้ไขได้ และยุโรปไม่ใช่ภูมิภาคเดียวที่ได้รับผลกระทบ ผลกระทบดังกล่าวแผ่ขยายไปยังแอฟริกาและเอเชีย

ในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 ตลาดพลังงานส่วนใหญ่กลับสู่สภาวะสงบแล้ว ประเทศในเอเชียบางประเทศได้หันการซื้อขายในตลาดสปอตไปเป็นการเจรจาสัญญาซื้อขายก๊าซธรรมชาติ LNG ระยะยาวแบบราคาคงที่ เพื่อให้เกิดความแน่นอนมากขึ้น ขณะที่ประเทศในแอฟริกาซื้อก๊าซจากสหรัฐอเมริกาและอาร์เจนตินามากขึ้น

แต่การโจมตีอิหร่านโดยสหรัฐฯ และอิสราเอล ในช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ ได้ทำให้ระบบพลังงานปั่นป่วนอีกครั้ง ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นจุดเชื่อมต่อแคบ ๆ ระหว่างอ่าวเปอร์เซียกับอ่าวโอมาน เคยเป็นแหล่งขนส่งก๊าซทางทะเล 1 ใน 5 และน้ำมันทางทะเล 1 ใน 4 ก่อนที่จะปิดตัวลงเนื่องจากความขัดแย้ง

ในเดือนมิถุนายน องค์การพลังงานระหว่างประเทศประเมินว่าปริมาณน้ำมันที่สูญเสียไปอยู่ที่ 1.3 พันล้านบาร์เรล เนื่องจากการหยุดชะงักการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานในกาตาร์ ซึ่งเป็นผู้จัดหาก๊าซธรรมชาติเหลวที่สำคัญให้กับยุโรปและเอเชีย ทำให้ราคาก๊าซพุ่งสูงขึ้นเป็นครั้งที่ 2 ในรอบ 4 ปี

ประเทศผู้นำเข้าเชื้อเพลิงต้องเร่งหาทางเติมเต็มช่องว่างด้านอุปทาน และถูกบังคับให้ทบทวนกลยุทธ์ด้านพลังงานระยะยาวอีกครั้งเพื่อรับมือกับวิกฤต มองหาแหล่งพลังงานที่มีความมั่นคง

ทั้งนี้ความต้องการพลังงานที่เพิ่มสูงขึ้นกำลังสร้างโอกาสการลงทุนใหม่ ๆ แม้ว่าความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์และราคาน้ำมันที่ไม่แน่นอนจะเป็นความท้าทายต่ออุตสาหกรรมนี้



Lorenzo Simonelli CEO ของ Baker Hughesกล่าวในงานประชุมด้านพลังงาน ADIPEC ที่อาบูดาบี ว่าเรากำลังเผชิญกับ ‘ทศวรรษแห่งความต้องการพลังงาน’ คาดว่าจะเห็นการลงทุนเพิ่มขึ้นและดีขึ้นเรื่อย ๆ เนื่องจากการบริโภคที่เพิ่มขึ้นก็จะต้องการโครงสร้างพื้นฐานเพิ่มเติมเพื่อรองรับความต้องการดังกล่าว

โดยชี้ให้เห็นว่าปัญญาประดิษฐ์ การเติบโตของประชากรและประเทศกำลังพัฒนา เป็นปัจจัยที่สนับสนุนการเติบโตของความต้องการพลังงานอย่างต่อเนื่อง แต่การเปลี่ยนความต้องการนั้นให้เป็นผลกำไรอาจเป็นเรื่องท้าทาย

Markus Krebber CEO ของบริษัทพลังงาน RWE ของเยอรมนี ระบุว่า ปัญญาประดิษฐ์และการใช้พลังงานไฟฟ้าเป็นปัจจัยขับเคลื่อนความต้องการใช้ไฟฟ้า แต่ความตึงเครียดทางภูมิศาสตร์การเมือง แรงกดดันในห่วงโซ่อุปทาน และอัตราดอกเบี้ยที่สูงขึ้นกำลังทำให้การตัดสินใจลงทุนมีความซับซ้อนมากขึ้น ดังนั้นแม้มีโอกาสลงทุนมหาศาลแต่ในอีกด้านหนึ่งสภาพแวดล้อมการลงทุนก็ท้าทายมาก

Meg O’Neill CEO ของ BP กล่าวว่า การคาดการณ์ความต้องการพลังงานทั่วโลกที่หลากหลายนั้น เป็นสิ่งสำคัญที่ต้องพิจารณาในการตัดสินใจลงทุน เนื่องจากโครงการน้ำมันและก๊าซใหม่ ๆ อาจใช้เวลาหลายปีในการพัฒนาและคงอยู่ในกระบวนการผลิตได้นานหลายทศวรรษ เราจำเป็นต้องวางแผนธุรกิจของเราให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมที่มีราคาน้ำมันต่ำลง

ความขัดแย้งในตะวันออกกลางได้เน้นย้ำถึงความจำเป็นในการสร้างโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานที่ยืดหยุ่นมากขึ้น รวมถึงการจัดเก็บและท่อส่งเพิ่มเติมด้วย ที่กำจัดเป็นปัญหาคอขวดในปัจจุบัน โครงการบางโครงการในอ่าวเปอร์เซียชะลอตัวลงเนื่องจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง

Richard Bronze หัวหน้าฝ่ายภูมิรัฐศาสตร์ของบริษัทที่ปรึกษาด้านพลังงาน Energy Aspects กล่าวว่า ตลาดอาจเผชิญกับภาวะน้ำมันล้นตลาดในปี 2027 และ 2028 หากการไหลเวียนของพลังงานจากตะวันออกกลางกลับสู่ภาวะปกติ

สถานการณ์โลกในปัจจุบันยังต้องการความมั่นคงด้านพลังงาน เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจ การพึ่งพาพลังงานและปัญหาไม่สงบทางภูมิรัฐศาสตร์ กำลังผลักดันการลงทุนและการเข้าถึงแหล่งพลังงานจากหลายทางเลือก พร้อม ๆ กับการรับมือความไม่แน่นอนในเวลาเดียวกัน

ที่มาข้อมูล : CNBC